بررسی وقف و امکان توسعه نظام قرض الحسنه از طریق مال موقوفه

فهرست مطلب

 

روح الله کاظمی رباطی[1]

چکیده

وقف و صدقه جاری در اسلام، آن‌قدر مهم است كه اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در این جهت نیز اسوه دیگران بوده و هستند و رهنمود آن ذوات قدسی در اهتمام به وقف آن است كه این صدقه جاری را همتای مصحف علمی و ولد صالح قرار داده و آن را در ردیف میراث ماندگار و فخرآور می‏دانند و علاوه بر معمول‌بودن در میان ملل مختلف در زمان‌های قدیم، در دین اسلام نیز به جهت تاکید قرآن و سنت اهمیت بیشتری کسب کرده است، برای همین مورد بحث و تدقیق فقها قرار گرفته و جوانب مختلف آن تحت شمول ضوابط و قواعد فقهی درآمده است. موسسات قرض‌الحسنه یکی از راه‌کارهای مطرح شده در دو دهه‌ی اخیر به منظور تسریع فرآیند سرمایه‌گذاری و تقویت بنیاد مالی و پس‌انداز و نهایتاً توانمندسازی جوامع و فقرزدایی از طریق ارتقاء بهره‌وری با تأکید بر به‌کارگیری اعتبارات بوده است. دریافت وام‌های خُرد و کوچک از بانک‌های تجاری متضمن وثایق و تضمین‌های بسیاری است که افراد فقیر و کم‌درآمد از تأمین آن عاجزند. ازاین‌رو ممکن است این افراد به ایجاد روابط مالی غیررسمی و اخذ مبالغ ربوی از نزول‌خواران در شهرها و روستاها روی آورند. بنابراین، ایجاد مؤسسات و شیوه‌های نوین اسلامی در اعطای اعتبارات و تأمین مالی می‌تواند هم جنبه مالی نیازمندان را برطرف سازد و هم قالب شرعی در فعالیت‌های مالی را به‌همراه داشته باشد تا هم فرصت‌های لازم برای اشتغال و راه‌اندازی کسب و کارهای کوچک را ایجاد نماید و هم فقر را در جامعه ریشه‌کن کند. هدف از انجام این پژوهش بررسی وقف پول به‌عنوان یک منبع نوین اسلامی در تأمین مالی می‌باشد.

واژگان کلیدی: تامین اعتبارات، موسسات قرض الحسنه، وقف

 [1]  دانش آموخته حقوق جزا و مدرس دانشگاه